شل ورځې پوره کېږي چې په دوحه کې د افغان حکومت او طالبانو پلاوی د بین الافغاني خبرو د پيل لپاره هلې ځلې کوي، خو لا هم دوی د دغو خبرو لپاره پر کاري اصولو او کړنلاره توافق نه دی کړی. د دواړو اړخونو د تماس ډلې ترمنځ اته غونډې شوې دي، خو په دوو اساسي مسایلو کې اختلاف هر څه په ټپه درولي دي. که څه هم دواړه اړخونه وايي چې څو ځله یې بدیل طرحې هم وړاندې کړې، خو د پرمختګ هېڅ خبر نشته.
اوس اساسي پوښتنه دا ده چې دا خنډ او ځنډ به تر کله وي او څنګه به حل کېږي؟
دا ښکاره ده چې که دواړه اړخونه له بهرني فشار او درېیمګړي پرته همداسې پرېښودل شي، نو په میاشتو میاشتو به هم پر اصولو، کړنلاره او اجنډا توافق ونه کړي. له دواړو اړخونو لا هم د سولې لپاره داسې اراده نشته چې پکې له خپلو ځینو اساسي دریځونو تېر شي، نو ځکه د طبیعي توافق چانس کم دی. له دې امله چې په تېرو نږدې شلو ورځو کې دواړه اړخونه یوازې یو له بل سره مخ دي او کوم بهرنی فشار نشته، نو ځکه معقول انعطاف هم نشته چې ستونزه حل شي. څومره چې د دغو خبرو ځنډ زیاتیږي، همدومره د یو درېیمګړي یا تر دې په په واضحو ټکو د بهرني فشار اړتیا زیاتیږي چې هغه تر امریکا کارنده او اساسي فشار بل نشته چې دوی اړ کړي.
نو امریکا به کله مداخله کوي؟
د افغانستان د سولې پروسه د امریکا له خوا روانه شوې او دوی به یې پر مخ بیايي. دا سمه ده چې امریکا اوس هم ګټه کړې، خو که په راتلونکي کې دا پروسه تعقیب نه کړي، نو ګټې به یې له ګواښ سره مخ شي. له طالبانو سره د توافق له لارې امریکا ډېر څه تر لاسه کړل. امریکايي ځواکونه، مرکزونه او بنسټونه خوندي شول، د زرګونو ځواکونو د وتلو لپاره خوندي لاره برابره شوه، د امریکا په لګښتونو کې لسګونه میلیارده ډالره کمښت راغی او د دې تر څنګ طالبانو د امریکا له دښمنۍ لاس واخیست. دا هغه څه دي چې امریکایانو تر لاسه کړي او ټرمپ ترې په راتلونکو ټاکنو کې ګټه اخیستلی شي، خو د دې لپاره چې د امریکا اوږدمهاله پلانونه عملي شي او ګټې یې له ګواښ سره مخ نه شي، دوی اړ دي چې د سولې روانه پروسه بیا هم تعقیب کړي، مداخله وکړي، فشار راوړي او شته خنډونه له منځه یوسي. که د سولې دا خبرې بریالۍ نه شي، نو امریکا اړ ده چې د حکومت ملاتړ ته دوام ورکړي چې له یوه اړخه به دا ملاتړ امریکا ته ګران پرېوځي او له بله اړخه به د دغه حکومت پاېښت هم سخت وي. له بله اړخه که دا خبرې نتیجه ور نه کړي، نو طالبان به زور کاروي او د زور له لارې د طالبانو بریا به د امریکا د ماتې او د طالبانو د بریا تصویر ورکړي. له همدې امله امریکا به د سولې دا خبرې بریالۍ کوي. د دې پروسې د بریا لپاره له یوه اړخه امریکا ډېره بېړه نه لري او له بله اړخه غواړي هغه وخت مداخله وکړي چې ټول اړخونه او آن عام خلک د امریکا د مداخلې غوښتنه وکړي. په خبرو کې ستونزې او ځنډ به همدا حالت برابر کړي، ژر به د امریکا مداخلې ته لاره هواره شي او هغوی به مداخله وکړي، څو اوسنی خنډ له منځه ولاړ شي. اوس به پرمختګ وشي، خو بیا بیا به خنډ او ځنډ رامنځ ته شي او امریکا به یې د له منځه وړلو لپاره بیا بیا مداخله وکړي.
له بده مرغه د ښکېلو اړخونو دریځونو او چلند دا پروسه پردۍ کړې او اوس یې برخلیک تر ډېره د امریکا په لاس کې دی.
