کېدای شي د ډېرو کسانو لپاره له افغانستان څخه د امریکا د متحده ایالتونو ولسمشر جو بایډن له لوري د امریکایي پوځ د وتلو پرېکړه هیښوونکې وي؛ ځکه زیاتره سیاستوال او سياستپوهان په دې اند وو، چې امریکایان او متحدان یې د اوږدمهاله ستراتېژیکو اهدافو د لاسته راوړلو او خوندي کولو په موخه افغانستان ته راغلي او تر اوږدې مودې به د نړۍ د نورو هېوادونو په څېر په افغانستان کې هم پوځي حضور او نظامي اډې ولري. که ژور فکر او هر اړخیزه څېړنه وشي، ممکن دغه باور او نظر سم وي؛ ځکه د امریکا او متحدینو له لوري د افغانستان پر خاوره دومره زورور هجوم او په افغانستان کې د لسګونو میلیارده ډالرو لګول، د دې ښودنه کوي چې دوی د اوږدې مودې پاتې کېدو تابیا او اراده لرله؛ خو حقیقت دا دی چې دوی په محاسبه کې ستره تېروتنه کړې وه. د افغانستان عیني واقعیتونه، د افغانستان تاریخ او د افغانانو ذهنیتونه یې سم نه وو درک کړي، د خپلو پلویانو او مخالفینو په وزن کولو او محاسبه کې هم سخت تېروتي وو. امریکا او متحدینو یې په افغانستان کې د تېرو تقریباً دوو لسیزو په اوږدو کې د خپلو مخالفینو په ځانګړې ډول طالبانو د ځپلو او له منځه وړلو په موخه د نړۍ تر ټولو پرمختللي تکنالوژي، پرمختللي جنګي وسایل او تجهیزات، ډول ډول نظامي تکتیکونه او سیاسي روشونه وکارول، مګر بریالي نه شول او د خپل اوږد مهاله شتون لپاره یې له سیاسي، نظامي او فکري پلوه زمینه مساعده نه کړه. په همدې اساس، امریکایان په دې پوه شول، چې د نړۍ د نورو هېوادونو برعکس په افغانستان کې پاتې کېدل او د جګړې ګټل ناشوني دي او د افغانستان په اړه، د هغه خبرې منلو ته یې غاړه کېښوده، چې افغانستان نيول اسان دي، مګر ساتل یې ګران دي. د امریکا له لوري د پوځونو له وتلو وروسته درې احتماله د بحث وړ دي:
۱- د امریکايي پوځونو وتل مانا نه لري، چې امریکا د افغانستان له قضیې څخه هم ځان باسي. یو احتمال دا دی، چې امریکایان تر وتلو وروسته له مالي او سیاسي پلوه د اوسني واکمن نظام او سیستم ملاتړ ته دوام ورکړي؛ ځکه امریکایان په دې پوهېږي، چې د دوی تر وتلو وروسته له مالي ملاتړ پرته د واکمن نظام پايښت او بقاء ستونزمنه ده. بناءً د اوسني نظام د بقاء غوښتلو په صورت کې امریکا مجبوره ده چې له مالي او سياسي پلوه د واکمن نظام ملاتړ وکړي، خو واقعیت دا دی چې د مالي پلوه د واکمن نظام ملاتړ امریکایانو ته په درانه قیمیت تمامیږي او امریکایان هم نور نه غواړي چې د دوی بودیجه او د ټکس پیسې په داسې یو هېواد کې مصرف شي، چې په اداري فساد کې په نړیواله کچه لومړی مقام لري. په همدې اساس، دغه احتمال ډېر قوي نه ښکاري.
۲ – د دې لپاره چې له یوې خوا د امریکا بودیجه او د ټکس پیسې بېځایه نه وي مصرف شوي او له بلې خوا تر یوه بریده په دې توانېدلي وي، چې په راتلونکي نظام کې په نسبي ډول خپل نفوذ وساتي؛ نو کېدای شي په افغانستان کې د داسې ټولشموله حکومت په رامنځته کولو کې مرسته وکړي، چې د طالبانو اسلامي تحریک په ګډون ټولې ډلې پکې برخه ولري. په دې سره به امریکایان توانېدلي وي، چې د ټريلیونونه مصرف شوو ډالرو په قیمت ترلاسه شوي ځینې اهداف وساتي. د نړۍ او سیمې وضعیت ته په کتو دغه احتمال کېدای شي، د افعانستان په قضیه کې یو شمېر ښکېلو هېوادونو ته هم د منلو وړ وي.
۳- درېیم احتمال دا دی چې د امریکا متحده ایالاتونه، د جمهوریت او امارت غوښتلو تر عناوینو لاندې، په افغانستان کې د سولې د ټینګښت او ټولشموله حکومت پر ځای، د امریکایانو په مرسته د رامنځته شوي حکومتي سیستم او طالبانو ترمنځ، د جنګ د دوام ملاتړ وکړي او په افغانستان کې د یوه مقتدر، خپلواک او مسوولیت منونکي حکومت د رامنځته کېدو مخه ډب کړي؛ ځکه په داسې حالت کې به امریکایان او د دوی غربي متحدین یوازې پيسې مصرفوي او د افغانانو خپلمنځي وژنو ننداره به کوي. له بده مرغه له دغه احتمالي حالت څخه ګاونډي، د سیمې او د نړۍ یو شمېر نور هېوادونه هم ملاتړ کوي؛ ځکه یو شمېر هېوادونه په افغانستان کې ځواکمن او پراخ بنسټه حکومت د خپلو ناروا اهدافو او غوښتنو پر وړاندې خنډ او ګواښ ګڼي.
د امریکایانو له احتمالي وتلو وروسته، افغان حکومت، طالبانو، د حکومت سیاسي مخالفینو او په ټوله کې ټولو افغانانو ته یو ځل بیا ستر تاریخي مسوولیت ورتر غاړې کېږي؛ ځکه که دا ځل بیا هم ښکېل لوري د نوییمې لسیزې په څېر د قدرت او اقتدار پر سر د خبرو اترو پر ځای له جنګ، خشونت، زور او وسلو څخه کار واخلي؛ نو دا به د ځورېدلي او جنګ ځپلي افغان ملت په حق کې نه بښونکی خیانت، ستر ظلم او بې عدالتي وي. له ټولو مشرانو، بانفوذه کسانو او ښکېلو لورو څخه مو هیله او غوښتنه دا ده، چې له دغه تاریخي فرصت سره مسوولانه او مدبرانه چلند وکړي. یو بل ته د ورورګلوۍ او رښتینولۍ لاسونه ورکړي.
