ډېری خلک په خپل ژوند کې د شتمن کېدو لپاره خپلې ځانګړې لارې چارې لري. ځینې د بخت له لارې شتمن کېږي، ځينې یې بیا کېدای شي د ډېر کار او هڅو له لارې شتمن شي. خو په ټوله هغه خلک چې تل شتمن دي، تر ډېره یو له بل سره ګډ خصوصیات لري. دا چې ولې ځینې خلک تل شتمن پاتې کېږي او ځينې نور یې بیا له لوږې او بېوزلۍ په سړکونو او بانډو کې ګرّځي، دا هغه پوښتنه ده چې تر ډېره یې زموږ ذهن مصروف ساتلی دی. د دې پوښتنې په ځواب کې څېړونکو د پنځو کلونو په جریان کې په دغو دوو ډلو (شتمنو او بېوزلو) څېړنه کړې او دوی یې یو له بل سره پرتله کړي، چې پایلې یې دا په ډاګه کوي چې د شتمنو او بېوزلو تر منځ تر ټولو لوی توپیر د دوی په رفتارونو کې دی. هغه څه چې شتمن خلک له بېوزلو بېلوي په لاندې ډول دي:
۱- بېوزله خلک یوازې په خپل بخت تکیه کوي
موږ یوازې کولای شو په کمو مواردو کې په خپل بخت یا سرنوشت تکیه وکړو. شتمن خلک تل په دې باور دي چې دوی د خپل ژوند مسیر په خپله ټاکلی شي، خو په مقابل کې یې ۹۰ سلنه بېوزله خلک بیا په دې باور دي چې د دوی د بدبختۍ او بېوزلۍ اصلي لامل د دوی بخت او طالع دي او تل خپل سرنوشت ملامتوي. دوی د دې پر ځای چې خپلې پیسې پر زده کړو او نورو بنیادي کارونو ولګوي، په بېځایه او بې ګټې لارو یې لګوي.
۲- بېوزله کسان له نویو خلکو سره له پېژندګلوۍ ډډه کوي
۶۸ سلنه شتمن خلک له نورو خلکو سره د اړیکو له جوړولو سره لېوالتیا لري. په داسې حال کې چې په بېوزلو کسانو کې دا کچه بیا ۱۱سلنې ته رسېږي.
ډېری هغه کسان چې په اقتصادي لحاظ په ښه حالت کې دي، د خپل ځان په اړه ښه حس لري او تل د دې هڅه کوي چې دا حس وساتي. دوی حتا د خوښۍ ځينې ورځې لکه، اختر، واده، مېلمستیا او نورې له نویو ملګرو سره تېروي، خو برعکس بېوزله کسان بیا له دغه کار سره لېوالتیا نه لري.
۳-بېوزله کسان معمولاً له خپلې دندې نفرت لري
۸۵ سلنه هغه کسان چې په مالي چارو کې بریالي دي، له خپل کار او دندې سره مینه لري، خو د دې برعکس بېوزله کسان د خپلو کارونو او دندو د منفي اړخونو په لټه کې وي. نو له همدې امله ده چې هېڅکله به هم دوی شتمن نه شي. که مو له کار او دندې سره مینه نه لری، بدله یې کړئ، خو بدې ورځې مه کوئ. که نه شی کولای دنده یا کار مو بدل کړی، نو د هغو مثبت اړخونه ووینئ.
۴- بېوزله کسان خپلې روغتیا ته پاملرنه نه کوي
شتمن خلک خپلې روغتیا ته ډېره پاملرنه کوي، نو له همدې امله ده چې د خپل ژوند یوه برخه یې د روغتیا، چکر وهلو او ورزش لپاره ځانګړې کړې وي. د ژوند سالمه لاره یې ټاکلې وي، د ورزش او تفریح له ګټو خبر دي. د څېړنو له مخې ۷۶ سلنه شتمن خلک په اونۍ کې څلور ورځې ورزش کوي. غذایې رژیم یې متعادل وي او ژر کولی شي ځینې بد عادتونه پرېږدي. خو بل اړخ ته ۱۳ سلنه بېوزله کسان دا مني چې روغتیا او بریا یو له بل سره اړیکه لري.
۵– بېوزله کسان خطر نه مني
د څېړنو له مخې یوازې ۶سلنه بېوزله کسان دې ته تیار دي چې خطر ومني. خو په شتمنو خلکو کې بیا دغه شمېره ۵۰ سلنې ته رسېږي. په څېړنه کې ډېریو شتمنو خلکو دا ویلي، چې په خپل ژوند کې له ډېرو خطرونو او ماتو سره مخ شوي دي، اما دوی یې هېڅکله هم پر وړاندې نه دي تسلیم شوي، بلکې د بریا لپاره یې ترې د یوه فرصت په توګه ګټه اخیستې ده.
۶- بېوزله خلک تل له ټلوېزیوني خپرونو سره تړلي دي
د څېړنو له مخې ۷۸ سلنه بېوزله خلک د هغو خپرونو سره مینه لري چې په هغو کې د نورو د ژوند خصوصي جزئیات وښودل شي. په داسې حال کې چې دا شمېره په شتمنو خلکو کې تر ۶سلنې پورې رسېږي. شتمن خلک تر ډېره خپل وخت ددې پر ځای چې په ټولنیزو رسنیو کې تېر کړي، په خپلو موخو او پلانونو تمرکز کوي او د ترلاسه کولو لپاره یې کار کوي.
۷– بېوزله خلک مطالعه نه کوي
یو مشهور لیکوال داستایوسکي وايي: «مطالعه نه کول د فکر د نه کولو په مانا دي». له همدې امله ۸۸ سلنه شتمن خلک د نوموړي له دې خبرې سره موافق دي. دوی لږ تر لږه هره ورّځ ۳۰ دقیقې د بېلابېلو څانګو کتابونه مطالعه کوي. خو په بېوزلو کسانو کې بیا دغه شمېره تر ۲ سلنې پورې رسېږي.
۸- بېوزله خلک سهار له خوبه ناوخته پاڅېږي
۵۰ سلنه شتمن او کاروباریان له کاري ورځې څخه نږدې ۳ ساعته مخکې له خوبه پاڅېږي. دوی دغه درې ساعتونه د ورزش، د ورځنيو کارونو د تنظیم او نورو پروګرامونو لپاره ځانګړي کوي. حتا شتمن خلک له ۱۰ تر ۱۵ دقیقو پورې وخت د فکر کولو لپاره ځانګړی کوي.
د دوی وختي پاڅېدل په دې مانا نه دي چې دوی په کافي اندازه خوب نه کوي، بلکې دوی د شپې وختي د خوب خونې ته ځي او له کافي خوب وروسته بېرته سهار وختي پاڅېږي.
۹- زیاتره بېوزله کسان نه شي کولای له خپل ځان څخه منفي خلک لرې کړي
۹۶ سلنه بېوزله کسان لږ تر لږه یو داسې څوک په خپل څنګ کې لري چې له خپل ژوند څخه شکایت کوي او منفي دي. بریالي خلک له داسې خلکو سره په اړیکه کې وي، چې نه یوازې منفي نه دي، بلکې د دوی د مثبتې انګېزې سبب هم ګرځي. تاسو هم کولی شی، چې دا ډول ډېر کسان په خپل شاوخوا کې ووینئ، نو له همدې امله هڅه وکړئ چې په ژوند کې مو تل داسې خلکو ته ځای ورکړی چې تاسو ته مثبته انګېزه او انرژي درکړي.
۱۰- بېوزله کسان تر ډېره اصراف کوي
ډېری بېوزله کسان د خپل عاید په پرتله زیاتې پیسې مصرفوي او په خپلو مالي چارو کنټرول نه لري. ممکن تاسو به هم ډېر داسې وګړي ليدلي وي چې په لوړه بیه ټلیفونونه، لپ ټاپونه او داسې نور شیان اخلي چې تر ډېره یې اړتیا نه لیدل کېږي.
