په افغانستان کې د هند او پاکستان د نیابتي جګړې خبره له پخوا کېږي. پاکستاني چارواکو او سیاستوالو تل ویلي چې د افغانستان ستونزه تر هغو نه حل کېږي، څو چې د کشمیر ستونزه نه وي حل شوې. اوس چې د سولې په خبرو کې د پرمختګونو خبره شوې ده، یو ځل بیا په افغانستان کې د هند او پاکستان د نیابتي جګړې خبره ګرمه شوې ده. تازه په کشمیر کې د هند او پاکستان ترمنځ تاوتریخوالی شوی دی. د پاکستان د ملي امنیت شورا په یوه خپره کړې خبرپاڼه کې ویلي چې دوی د افغانستان د سولې پر چاره بوخت دي، خو هند غواړي په جمو او کشمیر کې د ستونزو د را پیدا کولو په واسطه د افغانستان سولې ته ستونزې جوړې کړي.
د افغانستان سوله ولې یو ځل بیا د هند او پاکستان ترمنځ له ستونزو سره تړل شوې ده؟
د افغانستان د سولې په روانه پروسه کې هند څنګ ته شوی دی او له همدې امله ناراضه ښکاري. ویل کېږي چې په کابل کې د سولې پر ضد د ځینو دولتي او نادولتي غږونو تر شا هم د هند لاس دی. پاکستان بیا په دې پروسه کې داخل دی او له امریکا سره په افغان سولې کې یوې بلې ژورې معاملې ته کېوتلی دی. امریکايي چارواکي په ظاهره له اسلام اباد څخه خوښ دي، پرله پسې امتیازات ورکوي او آن داسې ویل کېږي چې د سولې روانه پروسه د امریکا او پاکستان ترمنځ یوه نوې معامله ده. دا ښکاره ده چې د سولې ستره برخه د پاکستان پر محور را څرخي. همدې چارې هند ناراضه کړی او ښايي دا ادعا سمه وي چې هند غواړي له پاکستان سره په کشمیر کې ستونزې را پیدا کړي او د پاکستان پام د افغان سولې له معاملې بل لور ته واړوي.
په افغانستان کې د رښتینې سولې لپاره دا اړینه بلل کېږي چې ټول کورني، سیمه ییز او نړیوال اړخونه تر یوه بریده راضي وي. پکار ده چې هر لوری د بري احساس وکړي، نه دا چې څوک فکر وکړي دوی یې بایلي. وروستي بدلونونه همداسې دي چې هند فکر کوي په افغانستان کې دوی لوبه بایلي او ټوله هغه پانګونه یې پر اوبو لاهو کېږي چې اتلس کاله یې په افغانستان کې کړې ده. پاکستان بیا د بري احساس کوي، ځکه له یوه اړخه واک ته د طالبانو په رسیدو کې خپلې ګټې ویني او له بله اړخه امریکا ترې راضي ښکاري. د هند ترڅنګ، ایران هم په دې معامله کې څنګ ته شوی او له همدې امله یې څو ورځې وړاندې ویلي وو چې د رښتینې سولې لپاره باید ګاونډي هېوادونه په دې چاره کې رول ولري. د چین او روسیې اندېښنې هم شته او که پاکستان د دغو هېوادونو له خوښې پرته له امریکا سره یو اړخیز وړاندې ولاړ شي، نو چین او روسیه به هم ستونزې جوړې کړي.
د افغان ستونزې په حل کې که کوم لوری هېرېږي، څنګ ته کېږي او د بایلولو احساس ورکول کېږي، نو سوله ستونزمنېږي. له همدې امله پکار ده چې ټول لوري په دې چاره کې ښکېل شي او هر څوک که د بریا احساس نه کوي، لږ تر لږه د بایللو احساس خو باید ونه لري.
