د سولې پر مسئله په تېره بیا د سولې لپاره د ولسمشر غني پر طرحه د ارګ او سپېدار ماڼۍ ترمنځ ناندرۍ را ولاړې شوې دي.
دا په داسې حال کې ده چې په دې وروستیو کې ولسمشر غني د سولې په اړه یوه اووه ماده ییزه طرحه جوړه کړې وه چې د رسنیو له لارې خپره شوه. په یاده طرحه کې د بهرنیو ځواکونو پر وتلو، ترهګرۍ ضد مبارزې، بین الافغاني خبرو، اوربند او نورو مواردو بحث شوی و، خو اوس اجرایه رییس وايي چې دا د سولې یوه ټولمنلې طرحه نه، بلکې یو ارمان او هیله ده.
خو د ولسمشر ویاند بیا د اجرایه رییس پر دغه خبرو غبرګون ښودلی دی.
څو ورځې وړاندې رسنیو داسې یوه طرحه خپره کړه چې په هغه کې د سولې لپاره د افغان حکومت سرې کرښې او تګلاره مشخصه شوې وه. د طرحې تر خپرېدو څو ورځې وروسته د ولسمشر د ملي امنیت سلاکار حمد الله محب وویل، چې د دې طرحې په عملي کولو سره به افغانستان ته یوه با عزته او دایمي سوله راشی. دا طرحه اووه مادې لري چې تر ډېره مخکې هم د ولسمشر غني په خبرو کې دغه موارد یاد شوي وو. د طرحې یوه نوې برخه دا ده چې حکومت له طالبانو سره د خبرو لپاره شرط اېښی دی. حکومت وايي، د دې د ثابتولو لپاره چې طالبان په یوه خوله دي کنه، رښتیني دي کنه او ټول له یوه ځایه کنټرولېږي کنه، نو باید یوه میاشت اوربند وشي. محب ټینګار کړی و چې که اوربند وشو او جګړه ودرېده، نو له طالبانو سره به واقعي خبرې پيل شي.
خو اجرایه رییس ډاکټر عبدالله عبدالله بیا په خپله یوه تازه مرکه کې د ولسمشر غني د سولې پر طرحه نیوکه کړې ده. ده ویلي، دا د سولې یوه واقعي طرحه نه، بلکې یوه هیله او ارمان دی. ده دا تور هم پورې کړی چې ولسمشر د دې طرحې په اړه له هېچا سره مشوره نه ده کړې، په داسې حال کې چې سوله د ټولو افغانانو غوښتنه ده او له ټولو اړخونو سره یې باید په اړه سلا مشوره وشي. نوموړي ویلي، د سولې د راوستو لپاره تر هر څه وړاندې پر سوله باور مهم دی. هغه دغه راز ویلي چې ولسمشر غني تر اوسه په سوله باور نه لري، نو ځکه یې طرحه هم رښتینې طرحې ته ورته نه ده.
د ډاکټر عبدالله عبدالله په خبره، د واقعي سولې لپاره باید پر سولې باور رامنځ ته شي او له ټولو اړخونو سره واضح خبرې وشي. د ده په خبره: «پر سولې باور، پر دې باور چې د افغانستان خلک دا خپل بنسټيز ضرورت ګڼي د پیل ټکی دی؛ له هغې وروسته ټول مسایل راځي. د هغه څه په اړه چې د سولې تر نامه لاندې عنوان شوي، د هغه قضاوت خلکو ته پرېږدو. له هماغه پيله، د دغه کار له پیله دا اړینه وه چې د حکومت پر کچه باید بحث شوی وای، له سیاستوالو سره بحث شوی وای؛ وینو چې یوه نیمګړتیا او کمی شته».
اجرایه رییس وایي، کوم موارد چې د سولې د طرحې تر عنوان لاندې وړاندې کېږي یوازې هیله او ارمانونه دي. د ده په خبره: «هغه طرحه چې پرې بحث کېږي، د دې پرځای چې یوه ټولیزه طرحه وي، تر ډېره توضیحات دي. د هیلو یوه برخه ده چې لېست شوي او دننه په حکومت کې پرې بحث نه دی شوی».
خو ارګ بیا د اجرایه رییس پر دغه څرګندونو غبرګون ښودلی دی. د ولسمشر ویاند صدیق صدیقي ويلي، له هیلې او ارمان سره د یوې برنامې او طرحې برابرول کمزوری سیاسي قضاوت دی. د ده په وینا، ولسمشر غني په پوره توان د سولې لپاره ګامونه اوچتوي او په خبره یې دا طرحه او پلان په واضح توګه بیان شوی دی او عملي کولو ته یې مټې نغاړل شوې دي.
د صدیقي په وینا، ټول دولت هڅه کوي د سولې د طرحې او د سولې لپاره د ټولو شته پلانونو په عملي کولو کې برخه واخلي او د ولس د سولې ارمان پوره کړي.
