ناامنیو او د جګړې تر سیوري لاندې سخت ژوند افغانان اندېښمن کړي دي. تازه د ګالوپ نړیوال څېړنیز مرکز موندنې ښيي، چې ۸۵ سلنه افغانان د خپل راتلونکي په اړه اندېښمن دي. دغه نړیوال مرکز وایي چې د اندېښنو ستر لامل، ناامني، کمزوری اقتصاد او نه پرمختګ دی. د دې نړیوال تحقیقاتي مرکز د نظر پوښتنې پایلې ښيي، چې افغانانو د پام وړ پرمختګونه نه دي کړي او ۸۵ سلنه افغانان د خپل ژوند او راتلونکي په تړاو ژورې اندېښنې لري. دا په نړۍ کې د راتلونکي په اړه د اندېښمنو ملتونو تر ټولو لوړه شمېره ده. د نظرپوښتنې پر اساس، د افغانانو خوشالۍ ۵۲ سلنه د ۲۰۱۶ ز کال په پرتله کمې شوې دي.
د ګالوپ نړیوالې موسسې د افغانانو د ژوند، وضعیت او د هغوی د راتلونکي په تړاو د خپلو نظرپوښتنو پایلې اعلان کړې. د دې تحقیقاتي موسسې د پایلو پر بنسټ، د راتلونکي په تړاو د افغانانو هیله مندي تر ټولو ټيټې کچې ته راغلې ده. د سرچینې په وینا، ۵۲ سلنه افغانانو ویلي چې اوسمهال د تېر په پرتله ډېر اندېښمن دي. په داسې حال کې چې دا شمېر په ۲۰۱۶ ز کال کې ۴۲ سلنه وه. څېړنې ښيي چې د تېرو کلونو په پرتله په ۲۰۱۹ ز کال کې د افغانانو د ناهیلۍ کچه خورا لوړه شوې ده. سرچینه کاږي: ((د تېرو دوو پرلپسې کلونو او ۲۰۱۸ ز کال په اوږدو کې هېڅ افغان خپل راتلونکی، چې له پرمختګ او هیلو سره مل وي، سم نه دی اټکل کړی. د هغو افغانانو شمېر چې د راتلونکي په تړاو تشویش لري او یا ځورېږي، ۸۵ سلنه ثبت شوی دی، دا ریکارډ نه یوازې د افغانستان؛ بلکې د نړۍ په کچه دی)).
دغه مرکز په هېواد کې د خلکو د اندېښمنېدو او ناهیلۍ تر ټولو ستر لامل روانه جګړه بللې ده. سرچینه کاږي چې همدا اوس په افغانستان کې سخته جګړه روانه ده او خلک د جګړو تر سیوري لاندې ژوند کوي، نو ځکه د خپل ځان د مصونیت له پلوه ډاډمن نه دي. سرچینه کاږي، د راتلونکي په اړه اندېښنې او ناهیلي د جګړو زېږنده ده او حکومت باید د خلکو د امنیت په تامین کې تر بل هر وخت خپله هڅه ډېره کړي.
ګالوپ په خپل راپور کې وایي چې د مصونیت نشتون د خلکو د اقتصاد د کمزورۍ سبب هم شوی دی. د سرچینې په خبره، ناامنۍ ته په کتو، خلک دا هڅه نه کوي چې خپل اقتصادي وضعیت ښه کړي، پرمختګ وکړي او یا د ژوند لپاره ځان ته غوره شرایط مساعد کړي. د ګالوپ څېړنې ښيي چې خلک د ښه اقتصاد د جوړولو پر ځای، دا غوره بولي چې له افغانستانه ووځي او په بهر کې ځان ته خوندي ژوند جوړ کړي. په راپور کې راځي چې د راتلونکي په اړه اندېښنې او ناهیلي د کډوالۍ تر ټولو ستر لامل دی او له همدې امله سلګونه خلک هڅه کوي چې ځان او کورنۍ یې له افغانستانه وباسي.
دغه نړیواله تحقیقاتي موسسه داسې مهال په افغانستان کې د روان وضعیت او خلکو د ناهیلۍ په اړه راپور خپروي، چې د سولې خبرو درېدو او جګړو شدت د خلکو اندېښنې څو برابره کړې دي. د ټاکنو روان نامعلوم برخلیک او په افغانستان کې کمزوری امنیت نور هغه عوامل دي، چې د راتلونکي په اړه له خلکو تمې اخلي.
په کابل او نورو لویو ښارونو کې ناسم امنیتي وضعیت، د سوداګرۍ پر وړاندې خنډونه، اداري فساد، کمزورې حکومتولي او ناسم سوداګریز شرایط هم هغه څه دي چې په هېواد کې یې د اقتصادي ودې مخه نیولې او د خلکو ناهیلي یې ډېره کړې ده.
