سره له دې چې د لومړنیو پایلو اعلان ته دوې ورځې پاتې دي، د نوماندانو او کمېسیون ترمنځ تازه ناندرۍ پیل شوې دي. د ټاکنو خپلواک کمېسیون د هېواد په ۳۴ ولایتونو کې د رایو بیاشمېرنه پيل کړې ده، خو ځینو نوماندانو او د نوماندانو شورا له دغه بهیر سره پرېکون اعلان کړی دی. تېره ورځ هم ځینو نوماندانو خبري کنفرانسونه لرل او په هغه کې یې تور پورې کړ چې په ټاکنو کې پراخه درغلي شوې ده او کمېسیون باید شفافیت ته ژمن وي. دوی د دویم پړاو ټاکنو د تر سره کېدو او همدا راز د موقت حکومت د جوړېدو وړاندیزونه هم کړي دي.
د شنبې په ورځ د هېواد په ۳۴ ولایتونو کې د رایو بیاشمېرنه پيل شوه، خو له وړمې ورځې راهیسې ډېرو نوماندانو له دې بهیر سره پرېکون اعلان کړی دی. وړمه ورځ د ثبات او همپالنې ټیم او پرون بیا څو نورو ټاکنیزو ټیمونو خبري کنفرانسونه لرل او دغه بهیر یې غیر قانوني وباله. د سولې او اسلامي عدالت ټاکنیزې ډلې مشر ګلبدین حکمتیار پرون تور پورې کړ چې حاکم ټیم پراخه درغلي کړې ده او د ټاکنو کمېسیون مامورین شفافیت ته ژمن نه دي. د ده په خبره، سلګونه داسې محلونه شته چې په اړه یې هېڅ راز اسناد نشته، خو کمېسیون د هغو رایې باوري کوي او غواړي د یوه خاص نوماند په ګټه یې په حساب کې راولي. د ده په خبره، په اوسنیو موجودو رایو کې ۴۴ سلنه یې باطلې دي چې باید له پاکو رایو بېلې کړل شي.
ګلبدین وايي، په پاکو رایو کې ۱.۲ میلیونه رایې باطلې دي او که دا رایې د ناپاکو رایو له ډلې بېلېږي، نو د تقلبي رایو شمېره ۴۴ سلنې ته رسېږي. هغه زیاتوي، اوس جنجال د ۳۰۰ زره رایو پر سره دی چې ټول نوماندان هغه غیر قانوني بولي، خو د ولسمشر غني ټاکنیزه ډله یې باوري او پاکې رایې بولي. حکمتیار وايي: ((ټول نوماندان وايي چې دا ۳۰۰ زره رایې باطلې، غیر قانوني او بې بایومټریکه دي، خو د ولسمشر غني ډله یې پاکې بولي، ځکه د ده په ګټه صندوق ته لوېدلې دي. دا رایې یا د ټاکنو تر وخت مخکې او یا وروسته صندوقونو ته په غیر قانوني توګه اچول شوې دي)).
حکمتیار دغه راز وایي چې د ټاکنو خپلواک کمېسیون باید د رایو شفافیت ته ژمن وي او هغه رایې وشماري چې د ټولو نوماندانو توافق ورباندې موجود وي. حکمتیار دا هم وایي چې د ټاکنو په لومړي پړاو کې هېڅ نوماند بریالی نه دی، نو دویم پړاو ټاکنې دې یو موقت حکومت تر سره کړي. هغه زیاتوي: ((دویم پړاو ټاکنې دې وشي، خو یو موقت حکومت باید دا ټاکنې تر سره کړي. داسې یو حکومت چې مشر یې نوماند نه وي او له کوم نوماند سره خواخوږي ونه لري)).
بل لورته بیا د ولسمشریزو ټاکنو د نوماندانو شورا هم د ټاکنو د بحراني کېدو په صورت کې د ملي یووالي حکومت له مشرانو د استعفا غوښتنه کړې. ولسمشرۍ ته نوماند او د دې شورا یوه غړي احمد ضیا مسعود ویلي، دوی غواړي چې په ټاکنو کې درغلي کوونکي کسان عدلي او قضایي ارګانونو ته معرفي شي. مسعود وايي: ((د یو میلیون رایو تقلب چا وکړ، هغه مهال چې یو شخص یو میلیون رایې یا سل زره رایې تقلب کوي، فساد یې کړی او که نه، مجرم دی او که نه، د خلکو د رایو او راتلوونکې غل دی او که نه؟)).
بلخوا د ولسمشریزو ټاکنو نوماند رحمت الله نبیل هم ویلي چې له ۴۴ تر ۴۸ سلنې رایې تقلبي دي او کمېسیون مجبور دی چې یوازې شفافې او پاکې رایې حساب کړي. ده ټینګار کړی چې حکومتي کړۍ هڅه کوي پر کمېسیون فشار راوړي، څو ناپاکې رایې سیسټم ته د ننه کړي او د یوه خاص ټیم په ګټه یې وکاروي.
بلخوا یوناما هم په تازه څرګندونو کې ویلي چې د ټاکنو کمېسیون له ننګونو سره مخ دی. د ملګرو ملتونو د مرستندویه دفتر په خبره، ټاکنو کمېسیون د مهالوېش د عملي کولو او ځینو نورو مواردو له اړخه له ننګونو سره مخ دی، خو دوی ژمن دي چې له دغه کمېسیون سره همکاریو ته ادامه ورکړي.
