یوه امریکايي نظامي ویلي، دوی ته په افغانستان کې د جګړې پر مهال ویل شوي وو چې د ملکیانو په وژلو او د ورانیو په رامنځ ته کولو کې به صرفه نه کوي. امریکا نږدې شل کاله په افغانستان کې خونړۍ جګړه وکړه. امریکا د خپلې جګړې اصلي ماموریت د ترهګرو ختمول بولي، خو برعکس دلته د جګړې تر ټولو ستر پور عامو افغانانو پرې کړی دی. سره له دې چې نړیوالې او افغان رسنۍ په یوه خوله امریکا په افغانستان کې د ملکیانو پر وژنه تورنوي، خو اوس تازه د امریکايي پوځ خپلو غړو هم ویلي چې د امریکا کړنې په افغانستان کې له تېروتنې ډکې دي. دوی وايي، په امریکايي بریدونو کې په ښکاره توګه ملکي وګړي په نښه کېدل.
په وروستیو کې ملګرو ملتونو او د بشري حقونو نړیوال سازمان راپور خپور کړ، چې په افغانستان کې د ملکي وګړو مرګ ژوبله لوړه شوې ده. دوی پر ښکېلو خواوو غږ وکړ چې د ملکي وګړو ژوند او جګړې قوانینو ته جدي پاملرنه وکړي. د ملکي تلفاتو د لوړېدو یو لامل د هوایي بریدونو ډېروالی ښودل شوی و. په دغو راپورونو کې همدا راز د ډېرو ملکیانو د وژل کېدو پړه پر طالبانو اچول شوې وه، خو طالبانو بېرته په غبرګون کې وویل چې د امریکا هوایي بریدونه د ملکي مرګ ژوبلې اصلي لامل دي.
د امریکا د هوايي بریدونو پر وړاندې له کلونو راهیسې ولس لاریونونه کوي، شکایتونه کوي، د مدني فعالیتونو بنسټونه یې د درېدو غوښتنه کوي، خو لا هم دغه بریدونه نه دي درول شوي او په هغو کې د ملکي وګړو مرګ ژوبله نه ده راکمه شوې. امریکایان په دغو بریدونو کې ملکي مرګ ژوبله تېروتنه بولي، خو تازه یوه امریکايي پوځي ویلي چې دا تېروتنه نه؛ بلکې بې پروايي او په ځينو مواردو کې قصدي کار دی.
د امریکا د هوایي پوځ پخوانی غړی برانډون بریانټ وایي، دوی ته ویل شوي وو چې د عامو خلکو وژل او ورانۍ رامنځ ته کول یې دنده ده. نوموړي له ۲۰۰۶ تر ۲۰۱۱ ز کال پورې په افغانستان کې پوځي ماموریت درلود. هغه د بې پيلوټه الوتکې د کنټرول او هدایت مسوولیت درلود. په یوه هوايي برید کې د یوه ماشوم تر وژل کېدو وروسته یې له خپلې دندې استعفا ورکړه. د ده په خبره، ده احساس کړه چې قاتل دی او باید له دې کار نور لاس په سر شي. برانډون وايي: پر یوې ودانۍ چې زموږ هدف پکې و، د توغندي د ویشتلو شېبه کې ما ولیدل، چې له دروازې یې ماشوم راووت. د ویډیو له بیاکتو وروسته مې مشرانو ته د وضعیت په اړه معلومات ورکړل. راته وویل شول چې سپی و، پروا یې مه ساته».
برانډون په افغانستان کې د امریکا کړنې د نازیانو تر وژنو او قتل عام بدترې ګڼې او وایي، دوی ته ویل شوي وو چې د خلکو د وژلو پروا ونه کړي. د ده په خبره، د امریکا له هوايي ځواک سره د کار په شپږ کلنه موده کې یې شخصاً ۱۳ کسان وژلي او ملګرو یې په دې موده کې د ښځو او ماشومانو په ګډون، نږدې ۱۶۵۰ اهداف په نښه کړي دي.
دی وایي، د دندې په لومړۍ ورځ یې په یوه سیمه کې دوه کسان په نښه کړل او پخپلو سترګو یې لیدل چې له دې دواړو د یوه پښې دواړه پرې شوې وې او د وینې د ضایع کېدو له امله یې سا ورکړه. دی وايي: «چې څنګه ګردونه هاخوا شول، د توغندي د لګیدو ځای کې دوه سړي پراته وو. یو هاخوا پروت و چې پښه یې له زنګانه پورته پرې وه. پښه یې نیولې وه، وینې ترې روانې وې او په ارامه ارامه مړ شو. ما یې سیل کاوه».
دغه امریکايي پوځي وایي چې د عامو افغانانو د وژلو له امله ځان ورته قاتل ښکاريږي او له سختو رواني کشمکشونو سره مخ دی. نوموړی دمګړۍ د امریکا له هوايي ځواکه ایستل شوی دی.
دا لومړی ځل نه دی چې په افغانستان کې د امریکا د خونړۍ جګړې په اړه اسناد افشا کېږي، بلکې تر دې وړاندې هم واشنګټن پوسټ او ځینو نورو امریکايي سیاسیونو دلته روانه جګړه خطرناکه، ناکامه، له لګښتونو ډکه او د عامو وګړو لپاره د تلفاتو ستر لامل بللې وه.
