امریکا یو ځل بیا په افغانستان کې پر موجود فساد اندېښنه ښودلې او له افغان حکومت یې غوښتي چې په دې تړاو جدي ګامونه اوچت کړي. په کابل کې د امریکا د سفارت شارژدافیر په یوه ټوېټ پیغام کې ویلي رسنیو ته په کار ده چې د فساد په کشف او افشا کې خپل رول ډېر او حکومت باید په دې تړاو ملت ته ځواب ویونکی وي. په دې وروستیو کې ګڼو رسنیو او نړیوالو بنسټونو په افغانستان کې د شته فساد له امله راپورونه خپاره کړي دي او په وینا یې د فساد پر وړاندې اوسنۍ مبارزه اغېزمنه نه ده.
له هغه وروسته چې په هېواد کې د کرونا ویروس د خپرېدو راپورونه خپاره شول، ورسره سم په ټولنیزو رسنیو کې د فساد د موجودیت او د کرونا لپاره د ځانګړو شوو پیسو د اختلاس او غلا ګنګوسې هم خپرې شوې. له هغه وروسته یو شمېر رسنیو د فساد پر وړاندې د مبارزې په اړه څېړنیز راپورونه خپاره کړل او په هغه کې یې ثابته کړه چې په افغان حکومت کې فساد موجود دی او په دې فساد کې حکومتي چارواکي ښکېل دي. سره له دې چې حکومت د فساد موجودیت رد کړ، خو اوس نړیوالې رسنۍ او مهم نړیوال بنسټونه او د افغانستان متحدین له زیاتېدونکي فساد شکایت کوي.
تازه په کابل کې د امریکا د سفارت شارژدافیر هم د شته فساد په اړه اندېښنه ښودلې ده. راس ویلسن د ځینو رسنیو کار ستایلی چې د فساد پر وړاندې مبارزه او د اختلاس د مواردو له موجودیت راپورونه ورکوي، خو له حکومته غواړي چې په دې اړه خپل اقدامات جدي کړي. د نوموړي په خبره، فساد د افغانستان د پرمختګ په لار کې خنډ دی، رسنیو له فساد پرده پورته کړې او اوس د حکومت دنده ده چې دغه راپورونه په سمه او دقیقه توګه وڅېړي. افغان حکومت تر اوسه د رسنیو له لوري د خپرو شوو راپورونو او دغه راز د امریکا د سفیر پر څرګندونو غبرګون نه دی ښودلی او نه هم په دې اړه ولس ته معلومات ورکوي.
د امریکا د سفارت شارژدافیر همدا راز غوښتنه کړې چې حکومت دې ژر تر ژره تورن کسان د قانون منګولو ته وسپاري. د ده په خبره: ((حکومت دې د رسنیو معتبر راپورونه په دقیقه توګه وڅېړي، هغوی چې په فساد کې ښکېل دي، باید جزايي شي او د قانون منګولو ته وسپارل شي)).
تر دې وړاندې هم په کابل کې د امریکا د سفارت سرپرست راس ویلسن تر دې وړاندې هم په افغانستان کې له رسنیو، خصوصي سکتور، شرکتونو او عامو وګړو غوښتي وو چې د فساد په له منځه وړلو کې مرسته وکړي او د فساد موارد افشا کړي. هغه د ملګرو ملتونو د یوه راپور په غبرګون کې ویلي وو چې فساد د افغانستان د سولې او پرمختګ په لار کې تر ټولو ستر خنډ دی او پر وړاندې یې پراخې مبارزې ته اړتیا ده.
د امریکا سرپرست سفیر داسې مهال دغه څرګندونې کوي چې پرون هم په کابل کې د فساد پر وړاندې یوه سفارتي ګروپ په دې تړاو اعلامیه خپره کړې وه. په دې ګروپ کې ملګري ملتونه، جاپان، امریکا، اروپايي ټولنه او نور هېوادونه شامل دي او په یوه خوله له افغان حکومت غواړي چې د فساد پر وړاندې مبارزه جدي کړي. ملګرو ملتونو هم په یوه راپور کې په افغانستان کې د فساد اوسنۍ کچه د جدي اندېښنې وړ بللې وه او له حکومت یې ددغه پدیدې پر وړاندې د جدي او عملي مبارزې غوښتنه کړې وه.
افغان حکومت بیا تر دې دمه پر هېڅ دغه راپور او ادعا غبرګون نه دی ښودلی. سره له دې چې د مافیا له لوري په ګمرکونو کې هم د فساد ګنګوسې او راپورونه خپاره شوي دي، د کرونا لپاره په ځانګړې شوې بودیجه کې د اختلاس ګڼ راپورونه دي، خو حکومت په دې تړاو وضاحت نه ورکوي. ولسمشر څه موده مخکې په یوه مرکه کې ویلي وو، پیسې یې د کرونا ضد مبارزې لپاره پیدا کړې، خو ظرفیت نشته دی، دوی یې نه شي لګولی او هغوی چې فساد کړی ولس ته به معلوم وي ولس یې دې له ګریوان ونیسي.
