انتخاباتي ډلې او د ولسمشریزو ټاکنو د نوماندانو ګډه شورا وایي، د ولسمشر ټیم د اصلاحاتو په نامه هڅه کوي چې ټاکنې انحصار کړي. د نوماندانو د ګډو همکاریو شورا وایي، د ولسمشر غني او د ولسمشریزو ټاکنو د نوماندانو ترمنځ د ټاکنو په قانون کې د اصلاحاتو راوستو په اړه خبرې بنبست ته رسېدلې دي. حکومت د انتخاباتو قانون د تعدیل له طرحې سره د سیاسي احزابو تر مخالفت وروسته، یوه ګډه تخنیکي کمېټه جوړه کړې، خو د دې کمېټې لومړنۍ ناسته هم بې پایلې پای ته رسېدلې ده.
د دې ګډې کمېټې غړو ویلي چې له حکومت سره تر اوسه د تعدیل د اصلاح پر طرحه هوکړې ته نه دي رسېدلي او په دې برخه کې ډېر مخالفتونه را ولاړ شوي دي. د دوی په خبره، حکومت هڅه کوي چې خپل اصلاحات پر نوماندانو او یا ګډه کمېټه ومني، خو دمګړۍ د حکومت او نوماندانو ترمنځ خبرې بې پایلې او مخالفتونه پر خپل ځای دي.
د دوی په خبره، د قانون د تعدیل په طرحه کې د کمېسیونونو د رییسانو، کمېشنرانو او د دارالانشا د رییسانو د غوراوي په تړاو وړاندیز شوی میکانېزم د غوراوي او انتخاب ټول صلاحیتونه په ولسمشر پورې محدودوي، نو ځکه یې دوی مخالف دي. د نوماندانو د ګډې همکارۍ شورا وايي، وړمه شپه تخنیکي مجلس بې پایلې پای ته رسېدلی دی. د دوی په خبره، حکومت ټینګار کوي چې د غوراوي کمېټه حذف شي، خو نوماندان له حکومت سره دغه کار نه مني. د سرچینې په خبره، نوماندان وايي چې د غورواي کمېټه دې پر خپل ځای وي، ځکه په دې توګه به ولسمشر په یوازې ځان، د کسانو په ټاکلو کې د پوره واک څښتن نه وي. د دوی په خبره، ولسمشر د ټاکنو یو نوماند دی، نو په دې برخه کې په یوازې ځان پرېکړه نه شي کولی.
د نوې طرحې له مخې چې سیاسي احزابو تېره جمعه رد کړې ده، سیاسي ګوندونه، مدني ټولنه او د ولسمشرۍ ماڼۍ دفتر هر یو د پنځلسو کسانو نوملړ ولسمشر ته سپاري او ولسمشر به د سترې محکمې، لویې څارنوالۍ، د اساسي قانون د څار کمېټې، د ملي شورا د دواړو جرګو د مشرانو او بشري حقونو د کمېسیون د رییس او د سیاسي احزابو له مشرانو سره په مشورې، له دغه نوملړه اووه کسان غوره کوي، خو که سیاسي احزب او د مدني ټولنې ولسمشر ته په اوو ورځو کې په شرایطو برابر کسان معرفي نه کړي، ولسمشر به د کمېسیون غړي پخپله غوره کوي.
بلخوا انتخاباتي ټکټونه بیا وايي، د ولسمشر انتخاباتي ډله غواړي د ټاکنیزو اصلاحاتو تر نامه لاندې قوانین او هر څه پخپله ګټه وکاروي. د ډاکټر عبدالله عبدالله په انتخاباتي ټکټ کې د هغه لومړی مرستیال اسدالله سعادتي وايي، هغه اصلاحات چې ولسمشر پخپله خوښه راولي، دوی ته د منلو وړ نه دي. نوموړی وايي: «ولسمشر هڅه کوي د اصلاحاتو تر نامه لاندې قوانین پخپله ګټه وکاروي. دلته انتخاباتي سیالۍ دي او ولسمشر هم د دې سیالیو یو لوری دی، نو په خپل سر په قوانینو کې تعدیل نه شي راوستلی.»
د حنیف اتمر د انتخاباتي ټیم ویاند محمد واعظي هم وایي، د انتخاباتي قانون په تعدیل کې د ټولو نوماندانو اجماع او د نظر یووالی شرط دی. د ده په خبره، حکومت باید قوانین په دې حساسو شرایطو کې د ځان په ګټه تعدیل نه کړي.
په ورته وخت کې د حقوقي مسایلو پوهان او شنونکي بیا وایي چې د کمېسیونونو د رییسانو او کمشنرانو په ټاکلو کې د شفافیت په هدف، په قانون کې د غواروي کمېټې موجودیت مهم دی. حقوقي کارپوه سبحان مصباح وايي: «د نوي تعدیل له مخې د انتخاباتو پروسه د ولسمشر په انحصار کې راځي، چې هغه پخپله هم د ولسمشریزو ټاکنو نوماند دی. له همدې امله د غوراوي کمېټې موجودیت مهم دی.»
د ټاکنو قوانین د تعدیل او په ټاکنیز نظام کې د اصلاحاتو پر سر ناندرۍ داسې مهال دي چې ولسمشرۍ ماڼۍ وایي، د قانون د تعدیل په اړه اجماع رامنځ ته شوې ده او ډېر ژر به حکومت په دې اړه خپل اقدامات پيل کړي. تر دې وړاندې د ټاکنو خپلواک کمېسیون رییس عبدالبدیع صیاد بیا ویلي وو، چې هېڅوک په ټاکنیزو قوانینو کې پخپل سر او د ولس له خوښې پرته تغیرات نه شي راوستلی.




































