په افغانستان کې د سولې راوستو لپاره تر هر څه وړاندې یوه ملي او رښتیني مرکچي ټیم ته اړتیا ده. د افغان سولې لپاره د امریکا د بهرنیو چارو وزارت ځانګړي استازي زلمي خلیلزاد د سولې په اړه په خپلو تازه څرګندونو کې ویلي، چې افغان سولې ته تر هر څه وړاندې یو ملي، رښتینی او له ټولو اړخونو جوړ مرکچي پلاوی اړین دی. نوموړي چې پرون یې له طلوع نیوز سره خبرې کولې ویلي، که جوړېدونکی ټیم، رښتینی، ملي او له ټول شموله نه وي، نو د سولې لپاره به ګټور تمام نه شي.
سره له دې چې افغان حکومت د روان کال په کب میاشت کې د سولې په اړه د مشورتي لویې جرګې د جوړولو خبره کړې ده، خو زلمی خلیلزاد وایي چې تر لویې جرګې وړاندې باید ملي مرکچي ټیم جوړ کړل شي او لویه جرګه دې دغه ټیم په مذاکراتو کې خپل استازی وبولي او واکونه دې ورکړي. د زلمي خلیلزاد په خبره، په دغه ټیم کې باید د حکومت په ګډون د ټولو سیاسي اړخونو استازي حاضر وي او دوی دې د ډلو د ګټو پر ځای ملي او دایمي ګټو ته ارزښت ورکړي.
زلمي خلیلزاد همدا راز د ولسمشر غني او افغان حکومت پر خلاف د مسکو د غونډې هرکلی کړی دی. د نوموړي په خبره، هره هغه هڅه چې افغانان سولې ته رسولی شي، هیله بښونکې ده او دوی په ښه سترګه ورته ګوري. نوموړي د مسکو د غونډې پایلې ته هم هیله مندي ښودلې ده.
زلمي خلیلزاد د طالبانو په اړه ویلي، چې له دې ډلې سره د روانې میلادي میاشتې په ۲۵مه بیا ویني او پر هغو طرحو او پلانونو خبرې کېږي، چې په مخکینیو خبرو کې مطرح شوي دي. خلیلزاد وايي، له طالبانو سره یې مهمې خبرې کړې دي، خو دوی ورته ویلي چې د ځينو مسایلو په اړه پرېکړه نه شي کولی، خو په اړه به یې له خپلو مشرانو سره مشورې کوي. نوموړی وايي: «له طالبانو سره مو پر مهمو مسایلو خبرې کړې دي. ځینې طرحې او پلانونه مو په خبرو کې مطرح شوي دي. دوی ویلي چې د ځينو مسایلو په اړه د پرېکړې واک یې له مشرانو سره دی. طالب استازي به له مشرانو سره خبرې کوي، نو دا چې په راتلونکې غونډه کې کومو پایلو ته رسېږو، معلومه نه ده.»
خلیلزاد په خپلو خبرو کې دا هم ویلي چې طالبان په واک کې شریکېدو ته لېواله دي، خو په دې اړه خبرې او مذاکرات یوازې افغان حکومت کولی شي. د خلیلزاد په خبره «طالبان وایي چې دوی د خپل حکومت پر مهال بریالي نه وو. په واک کې شرکېدو ته لېواله دي. دوی د سولې خبرو ته هم ډېر لېواله دي، خو دا چې څه ډول سوله غواړي نه ده واضح شوې. ډېر مسایل دي چې یوازې افغان حکومت یې په اړه پرېکړه کولی شي. نو ځکه دغه مسایل باید له افغان حکومت سره مطرح شي.»
د افغان سولې په اړه د امریکا ځانګړي استازي دغه راز ویلي، چې طالبان باید له افغان حکومت سره مخامخ خبرې وکړي، خلیلزاد وايي چې طالبان له حکومت سره له مخامخ خبرو مخ اړوي، چې دا د سولې په خبرو کې لوی خنډ دی. خلیلزاد دغه راز ویلي چې په حکومت کې سیاسي اختلافونه، د سولې په اړه اختلافونه، په سیمه کې روان تحولات هم هغه څه دي، چې د سولې په لار کې خنډ ګرځېدلي دي.
نوموړي په خپلو خبرو کې د پاکستان په اړه هم ځینې څرګندونې کړې دي. خلیلزاد ویلي چې پاکستان د افغانستان په سوله کې مهم رول لوبولی شي. دده په خبره، له پاکستان سره د امریکا او همدا راز نورو هېوادونو مرستې په دې پورې تړلې دي، چې په افغان سوله کې څومره رښتیني دي. هغه زیاته کړې، د سعودي عربستان له حکومت سره یې هم په دې اړه خبرې کړې دي، چې که پاکستان په افغان سوله کې رښتینی ګام نه اخلي، نو باید د سعودي حکومت له دغه هېواد سره مرسته ونه کړي.
