د افغانستان سولې لپاره د امریکا د بهرنیو چارو ځانګړي استازي له طالبانو سره د خپلو وروستیو اوږدو خبرو ځینې جزیات برسېره کړي دي. زلمي خلیلزاد د امریکا د سولې په انسټېټیوټ کې د خبرو پر مهال ویلي، ټولې هڅې د دې لپاره دي چې د افغانستان تر ولسمشریزو ټاکنو مخکې له طالبانو سره یوې هوکړې ته ورسېږي یا په خبرو کې د پاموړ پرمختګ رامنځ ته شي. نوموړي دا هم زیاته کړې چې که تر ټاکنو مخکې له طالبانو سره د سولې هوکړه رامنځ ته نه شي، نو ټاکنې به پر خپل وخت ترسره شي او به نه ځنډول شي.
تر دې مخکې طالبانو او امریکایي سرچینو هم ویلي وو چې له افغانستانه د امریکایي عسکرو پر وتلو او د هېواد له خاورې د ترهګریزو بریدونو د مخنیوي پر لارو سلا شوي دي، خو تر یوې بشپړې هوکړې لاره لا اوږده ده.
د افغان سولې لپاره د امریکا د بهرنیو چارو وزارت ځانګړي استازي زلمي خلیلزاد د امریکا د سولې په انسټېټیوټ کې د افغانستان د سولې پر بهیر وینا کې، له یوې خوا تر را روانو ټاکنو د سولې هوکړې ته د رسېدلو هیله څرګنده کړې او بل لور ته یې اوسني حالات ځکه د افغان سولې لپاره مناسب نه دي ګڼلي چې طالبان نور خپله بریا په جګړه کې نه ویني. د نوموړي په خبره، طالبان په دې پوهېدلي چې د جګړو له لارې نه شي بریالي کېدای، نو اوس د دې وخت دی چې د سولې او مذاکراتو لار خپله کړي.
ښاغلي خلیلزاد په خپله وینا کې ټینګار کړی چې څومره ژر شونې وي، ښه ده چې افغانان پر سولې سره سلا شي. نوموړي ویلي: «دا به ډېر ښه او مثبت وي چې تر ټاکنو وړاندې هوکړه او یا د هوکړې پر لور ډېر پرمختګ وشي. دا هوکړه او پرمختګ د راتلونکې په اړه د افغانانو پر پرېکړې اغېز درلودلی شي. خو که د سولې بهیر په ټپه ولاړ وي، موږ په افغانستان کې ټاکنې نشو ځنډولی او تیارۍ یې باید پرمخ ولاړ شي. زه خپله ټوله هڅه کوم چې که موږ وکړای شو یوې هوکړې ته ورسېږو. له اوس تر جولای میاشت کافي وخت په منځ کې دی او موږ کولی شو هوکړې ته ورسېږو. خو لږترلږه موږ ښه پرمختګ کړی چې دا د ټاکنو په ګډون پر راتلونکې ښه اغېز لري.»
نوموړي له افغانستانه د امریکايي ځواکونو د وتلو په اړه هم ویلي، داسې ګنګوسې دي چې امریکايي ځواکونه به له افغانستانه وځي، خو د امریکایي ځواکونو حضور او وتل د سولې په تړون پورې اړه لري. د ده په خبره، که د سولې خبرې یوې مثبتې پایلې ته ورسېږي، نو امریکایي ځواکونه به هم له افغانستانه ووځي، خو که د سولې خبرې هوکړې ته و نه رسېږي، امریکايي سرتېري به په نورماله توګه په افغانستان کې خپلو فعالیتونو او اقداماتو ته ادامه ورکوي.
ښاغلي خلیلزاد د طالبانو پر دې دریځ هم نیوکه کړې چې له افغان حکومت سره خبرې نه کوي، د نوموړي په خبره، بي پروايي د طالبانو له خوا ده چې له افغان حکومت سره خبرو ته نه کېني خو وايي، ټول هغه مسایل یې چې له طالبانو سره شریک کړي، له افغان حکومت سره هم شریک شوي دي. نو له همدې امله د دې هیله شته چې د افغان حکومت او طالبانو ترمنځ د مخامخ خبرو زمینه برابره شي. خلیلزاد پر دې ټینګار کړی چې افغانان باید له یو بل سره د یوه مېز تر شا کېني او موافقې ته ورسېږي، خو د ده په خبره، امریکا نه شي کولی د دوی ځای ناستې شي.
زلمي خلیلزاد پر طالبانو هم غږ کړی چې له افغان حکومت سره مخامخ خبرو ته حاضر شي او په دې توګه شته ستونزې د مذاکراتو او خبرو پر مټ حل کړي. نوموړی وايي، د طالبانو ډېر مسایل له افغان حکومت سره په مذاکراتو کې حل کېدلی شي او ډېر داسې مسایل دي چې افغان حکومت یې د حل صلاحیت لري او هغه له امریکا سره په مذاکراتو کې د حل وړ نه دي.
