پوهنې وزارت په دې وروستیو کې ځینې ګامونه اخیستي چې پراخ غبرګونونه یې را پارولي دي. په دې وزارت کې د اسلامي تعلیماتو معینیت له منځه تللی او څو معینیتونه سره یو ځای شوي دي. دغه راز پوهنې وزارت وايي چې له دې وروسته به له لومړي تر درېیم ټولګي پورې زدهکوونکي د ښوونځي پر ځای جومات ته ځي او هلته به زده کړې کوي او چې کله څلورم ټولګي ته رسیږي، نو بیا به ښوونځیو ته ځي.
پوهنې وزارت د خپلو پرېکړو لپاره بېلابېل دلایل راوړي، د تشکیلاتو د زیاتوالي مخنیوی، اسلام ته زیات پام او ځینې نور مسایل د دغو پرېکړو د توجیه کولو لپاره یادوي. د دې پرېکړو مخالفین بیا نور دلایل راوړي، د معینیت لغوه کول له اسلام سره ستونزه ګڼي او ځینې یې بیا جوماتونو ته د ماشومانو لېږل د هغوی د افراطي کولو طرحه ګڼي. په مخالفینو او موافقینو دواړو کې ځینې دلایل سیاسي دي او ځینې نور هم تخنیکي او معقول دلایل دي.
اصلي ستونزه دا نه ده چې په پوهنې وزارت کې له اسلام سره مینه یا دښمني ده او یا هم تخنیکي دلیل دی. په پوهنې وزارت کې د دغو بدلونونو او وروستیو پرېکړو تر شا اصلي دلیل اقتصادي دی. ټول بدلونونه او پرېکړې پر اقتصادي علت را څرخي او نور دلایل یوازې د توجیه لپاره راوړل کېږي. واقعیت دا دی چې له اوسني حکومت سره په شدت سره بهرنۍ مرستې کمېږي او دوی اړ دي چې خپل لګښتونه کم کړي. د افغانستان د حکومت د ملکي مامورینو تر ټولو لویه برخه په پوهنې وزارت کې ده او حکومت ته سخته ده چې نور د دغه وزارت لګښتونه پوره کړي. آن دا ستونزه په همدې روان کال کې هم وه. په همدې روان کال کې وزارت لنډمهالي ښوونکي استخدام نه کړل او په دې سره د لسګونو زره ښوونکو د کمښت ستونزه رامنځ ته شوه. همدا اوس د شته زدهکوونکو لپاره پر برحاله ښوونکو سربېره لسګونو زرو نورو ښوونکو ته اړتیا ده چې حکومت یې په ګومارنه کې پاتې راغلی دی. په همدې روان کال کې حکومت ونه شو کولی چې دا ښوونکي په رسمي یا قراردادي ډول استخدام کړي. له همدې امله ښوونځي له سختو ستونزو سره مخ وو. په پلازمېنه کابل ښار کې هم داسې ښوونځي وو چې دېرش درسي ټولګي، خو یوازې پنځلس ښوونکي یې لرل او په دې ډول سلګونو زرو زدهکوونکو ښوونکي نه لرل.
په راتلونکي کال کې د زدهکوونکو شمېر نور هم زیاتیږي، حکومت شته زدهکوونکو ته ښوونکي نه لري او نوو ته خو یې پیدا کول نور هم ستونزمنېږي. له بل اړخه پوهنې وزارت په نورو برخو کې هم د بودیجې له کمښت سره مخ دی او آن تېر کال یې نوي کتابونه هم چاپ نه کړل. په همدې حال کې ټول دولت د بودیجې له کمښت سره مخ دی، نو ځکه باید ځینې کارونه وکړي. دوی له همدې امله ځینې معینیتونه لغوه کړل، له لومړي تر درېیم ټولګي یې جوماتونو ته د زدهکوونکو د لېږلو پرېکړه کړې او ډېرې نورې پرېکړې به هم وکړي.
د اشرف غني د حکومت ناکام سیاستونه او فساد د دې سبب شوي چې د بهرنیانو مرستې کمې شي او دولت له سختو ستونزو سره مخ شي. که حالت همداسې دوام وکړي، د بودیجې د نشتوالي له امله به د پوهنې تر څنګ زموږ د روغتیا او نور سکټورونه هم له سختو ستونزو او بحرانونو سره مخ شي. پر همدې بنسټ پکار ده چې پر پوهنې وزارت د نیوکو او نورو دلایلو پر ځای اصلي ستونزې ته پام وکړو، څو د دغو بحرانونو مخه ونیول شي.
